DZIECI I MŁODZIEŻ SŁABOSŁYSZĄCA I NIESŁYSZĄCA

           

CZY TWOJE DZIECKO SŁYSZY PRAWIDŁOWO ?

            Światowe dane epidemiologiczne wykazują, że 2–3 dzieci na 1000 rodzi się z głęboką wadą słuchu,  a u następnych 2–4 można podejrzewać wystąpienie uszkodzenia średniego stopnia lub jednostronny niedosłuch. Z polskich badań zbieranych przez Fundację Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy wynika, że wada słuchu występuje w Polsce u 1,6 dziecka na 1000 dzieci urodzonych, czyli u ok. 600 dzieci rocznie (Prożych A.,2007).

             Prawidłowe funkcjonowanie narządu słuchu jest niezbędne dla rozwoju mowy, wpływa na rozwój poznawczy dziecka, nastroje, zachowanie, osobowość. Niedosłuch obecny w najwcześniejszym okresie życia dziecka powoduje znaczne opóźnienie lub brak rozwoju mowy, problemy emocjonalne oraz obniżenie możliwości poznawczych, a więc        i edukacyjnych. Wczesne wykrycie nieprawidłowości umożliwia skuteczne zapobieganie trwałym następstwom wady słuchu.

              Rodzice mogą sami śledzić w warunkach domowych rozwój słuchu i mowy swojego dziecka podczas codziennej zabawy. Do tego celu znakomicie służy poniższy test.

Test rozwoju reakcji słuchowych i rozwoju mowy

(Mueller-Malesińska M., 2002)

              Wystarczy, że rodzic przeanalizuje po kolei zamieszczone poniżej zdania i oceni obecność wymienionych reakcji u swojego dziecka. Badania należy przeprowadzać kilkakrotnie w każdym przedziale wiekowym. Dziecko powinno być wtedy zdrowe, wypoczęte, a osoba badająca musi znajdować się poza zasięgiem jego  wzroku.

TEST SŁUCHU

             Należy pamiętać, iż każde dziecko ma indywidualne tempo rozwoju. Niektóre reakcje mogą więc pojawić się wcześniej lub później. Opóźnienie w ramach poszczególnych etapów rozwoju nie powinno jednak przekraczać pół roku. Jeżeli reakcje na dźwięki są niepewne lub mowa dziecka nie rozwija się, czy postępuje zbyt wolno przyczyną mogą być: wada słuchu, przewlekłe wysiękowe zapalenie uszu, opóźnienie psychoruchowe, brak stymulacji ze strony środowiska rodzinnego, wada narządów mowy. W każdym z tych przypadków potrzebna jest pomoc specjalisty.                              

          Jeżeli po wykonaniu testu pojawią się wątpliwości, lub odpowiedź na dwa lub więcej pytań dla danego wieku brzmi „NIE”, należy zgłosić się do lekarza pediatry aby skierował dziecko na badanie słuchu lub specjalisty: laryngologa, otolaryngologa i surdologopedy.

 

Literatura:

  • M.Mueller-Malesińska,Z.Kurkowski, J.Szuchnik, J.Kosmalowa, Rozwój słuchu i mowy – fizjologia i patologia, Instytut Fizjologii i Patologii słuchu 2002r.
  • A.Prożych, M.Radziszewska-Konopka,Dźwięki marzeń. Poradnik dla rodziców i specjalistów pracujących z dzećmi z wadą słuchu, 2007r.

                                                                        Opracowała Monika Wiśniewska-Ryczkowska – Surdopedagog

 


10 próśb dziecka z uszkodzonym słuchem

  1. Proszę Cię, patrz na mnie uważnie i słuchaj. Staraj się dobrze zrozumieć to, co przekazuję Ci gestami, głosem i słowami. To, że nie zauważasz moich prób rozmowy z Tobą i że tak często nie rozumiesz, co chcę Ci powiedzieć, odbiera mi odwagę i chęć do mówienia.
  2. Proszę Cię, mów do mnie spokojnie i powoli. Nie spiesz się i nie trać cierpliwości.
    Nie oburzaj się, że znowu mało zrozumiałem, ale uwierz, że staram się rozumieć i że rozumiem coraz więcej. To, że Twoja twarz tak często wyraża niepokój i zniecierpliwienie, sprawia, że czuję się winny, a nawet zagrożony, więc nie mogę uważnie słuchać ani patrzeć.
  3. Proszę Cię, kiedy mówisz, zbliż się do mnie i zwróć w moim kierunku całe swoje ciało. Chcę jak najlepiej słyszeć Twój głos, muszę też widzieć całą Twoją twarz i ręce. Pamiętaj, że żadne Twoje słowo nie dotrze do mnie z daleka, ani gdy mówisz z odwróconą, zasłoniętą lub źle oświetloną twarzą.
  4. Proszę Cię, nigdy nie zapominaj, że także słyszę i że lubię słuchać dźwięków. Pozwól mi słuchać i uczyć się słuchania. Pomóż mi poznawać dźwięki, odkrywać przedmioty, które je wydają, dotykać ich i wypróbowywać działanie. Naucz mnie wsłuchiwać się w ukryte przede mną głosy świata, a przede wszystkim – wsłuchiwać się w ludzkie słowa.
  5. Proszę Cię, pamiętaj, że nie mogę słyszeć doskonale, nawet z aparatami słuchowymi. Pomóż mi dokładniej widzieć i lepiej wyobrażać sobie słowa. Zawsze lepiej słyszę te słowa, które potrafię sobie wyobrazić, wiem, jak one wyglądają, wiem, jak się je wymawia. Dlatego pozwól mi długo i dokładnie poznawać słowa. Wymawiaj je kilkakrotnie, głośno i wyraźnie, pozwól mi dotykać Twojej twarzy, gdy mówisz, pomóż mi odróżniać i rozpoznawać wymawiane dźwięki. Pokaż mi, że się różnią. Pokaż, jak się różnią. Pozwól mi też poprawnie kojarzyć i dokładnie zapamiętywać słowa napisane.
  6. Proszę Cię, pomóż mi dobrze zrozumieć to, co do mnie mówisz. Każde słowo,każda jego forma w zdaniu, każdy związek słowa ze słowem wymagają dokładnego poznania. Dlatego wyjaśniaj mi cierpliwie ich znaczenie i rolę, ich związek z ludźmi, przedmiotami, czynnościami, zjawiskami, ich przydatność do wyrażania, nazywania, pytania, przekonywania. Pokaż mi, jak ludzie oddziałują na siebie przy użyciu słów, jak słowa pomagają im lepiej poznać i zrozumieć to, co ich otacza. Pomóż mi pokochać i przyswoić sobie słowa. Nigdy nie każ mi ich powtarzać lub przepisywać bezmyślnie.
  7. Proszę Cię, pozwól mi ćwiczyć swój głos. Nie gniewaj się, że hałasuję i wybacz mi,że mój głos nie jest piękny. Nie uciszaj mnie i nie zabraniaj mi wydawać dźwięków. Muszę nauczyć się słuchać samego siebie, chociaż bardzo trudno jest mi kontrolować swój głos. Pamiętaj, że ja nie chcę sprawiać Ci przykrości i że chętnie będę milczeć, abyś była ze mnie zadowolona. Ale przecież milcząc, nie nauczę się mówić.
  8. Proszę Cię, pozwól mi mówić tak, jak potrafię. Nie wstydź się za mnie i nie poprawiaj mnie co chwila. Nie zabraniaj mi mówić przy obcych ludziach, nie obawiaj się ciągle tego, „co sobie ludzie pomyślą”. Ja przecież – podobnie jak Ty – mam prawo żyć wśród ludzi i być sobą, niezależnie od ich złych lub dobrych opinii.
  9. Proszę Cię, pomóż mi poznawać świat. Tak bardzo lubię patrzeć, myśleć i samo dzielnie rozwiązywać problemy. Często jednak nie mogę sobie sam poradzić z trudnościami w rozumieniu otaczających mnie zjawisk i potrzebuję Twojego wyjaśnienia. A Ty tymczasem tak często starasz się mi „przekazać” swoją własną wiedzę, ciągle każesz mi czegoś „nauczyć się i zapamiętać”. Zapominasz, że nie mogę zapamiętać słów, których nie potrafię nawet dostrzec i rozpoznać.
  10. Proszę Cię, pamiętaj, że jestem osobą, rozwijającym się człowiekiem. Nie upokarzaj mnie robieniem ze mnie „pokazowego okazu” i nie udowadniaj natrętnie wszystkim, że doskonale nauczyłaś mnie rozumieć i mówić, że „mimo wszystko” Ty i ja odnosimy sukcesy. Nie żyjemy po to, aby odnosić pokazowe sukcesy, ani też miarą naszych prawdziwych sukcesów nie jest czyjś krótkotrwały podziw, który sprawia czasem, że fałszywie oceniamy samych siebie. Pomóż mi poznać i zrozumieć swoje rzeczywiste umiejętności, które przecież nie są ani tak znakomite, żebym mógł sobie pozwolić publicznie śpiewać, ani tak małe, żeby mi nie było wolno myśleć i „po swojemu” głośno mówić, co myślę.

                                                                                                     Opracowała Monika Wiśniewska-Ryczkowska

Kazimiera Krakowiak „Co słychać” poradnik dla rodziców dzieci z wadą słuchu.